گووندئنه مه  کسک و  چیان حئشئنوون               وه نئری و به ران ،  په ز  و    مئشئنوون                  

وه  مه ره  و   تیکان  و    وه     بئناڤوون                وه  کانی  و   سئمار  و    تئژئ   ئاڤوون

                                                       ***

حه ردئ سئڤئک  حئشئنیان به رده دا                 کوفکارئکئ   شئرین  راسته  وه  ده دا

خادئ  ژه  ئاسمئن برفئ  پئر  ده حانی                ئاڤ رئ ده که ت ژه نه غمئ و ژه کانی

                                                       ***

برف روو ده نئشط  له سر برفئ فئرئوان                 قولئ  قئچئک  ژه  دوو  قولئ  گئرئ وان

ژه برفئ  پئر چی یان  وه ده بروسکین                  پاناتیئ  تو کس  نه  ده  کوو   بووسکین

وه ره ده بوو کئ برف ده واط تا سه ران                  نئری   بئزئن  له  بئن  ده مان و  به ران

                                                       ***

ئاڤئ  کالئ  حئل طانی سر له  تاغان                   له زه راطان ،  له چوول و کوچه  باغان

چه یلاغ ژه ئاڤئ تئژئ و سئلله ده بوو                  دالئ ئاڤئ  دانه ده گئرط  زئلله  ده بوو

جوولگئنه رئندوون کئ  ده واطه خوویان                 تئژئ   ژه   ئاڤ  و   چاڤیان   و  جوویان             

که ریئنه  پئز  رئجه ده که ت له کوویان                  دوو له زئمین، سر  ده کوتان  له دوویان 

که ری  نه ده  بئزدیا   ژه   دوو  که ری                   له به رووژ  و زئمانگ حه رده  ده فکئری

وه  قوولئ فارسان کئ  چئتئر طو زانی                 خادئ  سامه  " سنگ تمام "  داطانی

                                                       ***

مینا خه ڤئن ژه ور چاڤ حاطئن و چوون                روزئگارئ  خاش  و  شئرینئ  دو حوون

مه خلکئ  ئه ما   قه درئ  وی نه زانی                 سر له حه وا  ژه شوونئ خاللئ دانی

                                                       ***

وه حسره تئن خه لک و سار و پئشئمان               ژه  کئردارئ   حانینه    سر   نئشتئمان

له پئنه خه  دئریژ   ده کئن  له  ئاسمئن                ده نگه کئ حوور ژه خادئ خلک نابئبئن

                                                       ***

ده نگئنه خلکئ  بئبئ که شکا خادئ                   بئوینه   ده ستئن   دئریزئ  باڤ  و  دئ

گووندئنه وه ره فشئ مه حئشکئن نئکا                دونیا     دایئم     ئه ما     نامینه   حاکا

                                                      ***

وا  چیرووکا  مایه  سا مه   ژه   به رئ                   زئڤئستانه  به حار   ئه ما  طئ  ژه  رئ

روویه ک بارئش له  سر مه دا  ده باره                   گووندئنه حئشک،حئشئن ده وه دوجاره

اینی حاط  و  روو  ژه  داوئ  چوو   وه ندا بوو           وی حه فتا ژئ حه وال  نه واط  بئ خئجابوو

چاڤ  حئستئر   و   دئل   تئژئ   له  ئیواریئ           ده  کالئم    ژه     قه ریوی     و    بئ واریئ

ژه  زولم  و  زوورئ  کئ له  وی  دئنا ده کئن           حئلان  دانینئ  کئ   له  وی   دینا   ده کئن

                                                        ***

حه ر که  سا خه  را  که سه ک و  کارئکوونه           ئه مئر   ده کئن    ایمام   ،   ایمام زادئکوونه

دونیا    له  حه و   پئچیایه   که ر وه لا  بوویه           دئلئ  مه  سا طه  کئزئک   و   که واو  بوویه

حیتیم مانه خه لک  و  خئزان  چئما طو نئی             قئرژئلینه  چوول   و    چی یان  چئما طو نئی

                                                        ***

ام مانی  و  چوول  و  چی   و  دئلئ  بئرین             حه وال  وه ره داغ ژه دئلئ  شه وتی حئلین

بئفئلئتین   حیتیم    ژه    مئسط   داماریان               ژه   مئس  چاڤ  ئاج  و  بئرچی  و  باماریان

                                                        ***

اسب  و  زینان  ته یار  ده کئن  له اینی یان              خه لک  و  خئزان  په  ئاسمئن  و زه مینیان

تا   طو  بئوی   ژان  ژه  دئلی  مه  حئلینی                پوورئ  حیتیمان    شه  بئکی  خه  مئلینی

بئوینی له دین  و  دئنئ  خه لکی  چئ حاط              تا بئوینی که ز  و  دئلئ  خه لکئ  کی پاط

                                                        ***

ژه شوونی حئستئر خینه کئ ژه چاڤئ طئن             بئبئزدینی  مئسطئ  ئه وان  ژه ئاڤ و  نئن

بئوینی کی  مالئک  له سه ر  خه لکئ دانی             دین  و   خادئ   بئتووم   ژه  داوئ  حئلانی

                                                        ***

خه لاس  بئکی  حه ردئ  ژه مئس  باماریان              شوون وه شوون کی وا خلکئنه  بئ واریان

                                                        ***

یارام   ده وه   کئ   وی  روویئ  از  بئوینئم                مینا که وئ   سه رئ چی یان  از  بئخینئم

                                                        ***

خادئیا باش  حه والئ  مه  کینگا نئ طئ؟                رئندئ  مه  لئڤ وه خالئ مه کینگانئ طئ؟

این نوشتار تائیدی است بر یادداشت روز سه شنبه 9 تیر ماه دوست عزیزم آقای علی رضا سپاهی در روزنامه - شهر آرا -  در باب " چرا جومونگ می بینیم ؟! " که در پی می آید.

از اینکه دوست عزیزمان آقای سپاهی در حوزه ادب و هنر بدین شیوایی قلم فرسایی می کنند باعث مسرت و امیدواری است و بسیار خوشحالیم از اینکه می بینم همزبان عزیزمان در روزنامه شهرآرا و در شهر مشهد مقدس به عنوان یک نویسنده قابل و توانا قلم می زند.

ایشان در یادداشت مذکور اشاره کرده بودند که چرا ما خانواده های ایرانی با علاقه و اشتیاق فراوان پای سریال جومونگ و سریال های مشابه که در سینمای کره و چین و ژاپن و ... تولید شده می نشینیم و واقعا هم لذت می بریم.

اشاره های مبسوطی هم به مشابهت موضوعات سریال جومونگ با داستان های شاهنامه فردوسی داشتند که مسلما این دستنوشته گواهی و نشان از ذوق و اشراف کامل ایشان به شاهنامه فردوسی دارد که در جای خود قابل تقدیر است و برای امثال بنده که گروه قلیلی هم نیستیم بسیار جای تاسف دارد که با شاهنامه کمی زیاد بیگانه ایم و شاید این ایراد بر ما وارد باشد و شاید هم اشکال کار را باید جای دیگری  جستجو کرد.

بگذریم.

نوشته بودند که چرا ما نباید به ساخت چنین سریال های  همگون و برآمده از درون فرهنگ و هنر ایرانی و باستانی خودمان دست بزینیم تا مجبور نباشیم وقت بسیار زیادی از اوقات هموطنانمان را پای دیدن سریال های خارجی تلف کنیم.

درتائید فرمایشات ایشان عرض می کنم  که :

 با دید کلی و سطحی دیدن سریال های این چنینی فی نفسه بد نیست  اما در نظر دقیق تر با توجه به نکات بسیار جالب اخلاقی و طرح موضوعات برانگیزاننده احساسات آزادگی ، غرور ، وطن پرستی ، جانفشانی و سایر موضوعات آرمانی که در این نوع سریال ها با شدت و غلظت  بدان پرداخته می شود ، علی الظاهرا اقناع خاطر بیننده را به همراه دارد اما در واقع ناخواسته نوعی سرشکستگی و عدم اعتماد به نفس و نوعی فقدان هویت را در بینندگان سایر ملل القاء می کند.

همان طور که تاریخ گواهی می دهد حس توفق و برتری جویی در همه اقوام و ملل در اعصار گذشته تاکنون همواره وجود داشته و دارد . جنگ ها و تعرض ها و الحاق سرزمین ها و تشکیل حکومت ها و امپراتوری های بزرگ از جمله مصادیق بارز این حس برتری جویی در اعصار گذشته در بین ملل مختلف بوده است و هم اکنون نیز این احساس توفق اگر چه اشکال آن تحول یافته اما مغز و هسته آن همچنان باقی است و به صور گوناگون نمود پیدا می کند.

در گذشته که آگاهی ، شعور و علم انسان ها در سطح بسیار پائینی قرار داشت و جای خالی قانون و مقررات به شدت احساس می شد احساسات این چنینی در جنگ ها و نمایش حرکت های رزمی بیشتر نمود پیدا می کرد.اما با پیشرفت علم و تکنولوژی و وضع قوانین جدیده و خصوصا حقوق بشری احساسات فوق الذکر رنگ باخته و پس از یک پوست اندازی کامل به صورت های جدید خودنمایی می کند.

از بیان میادین ابراز چنین احساساتی می توان به پیشرفت ملت ها در فنون هوا و فضا ، صنعت ، تجهیزات تسلیحاتی ، علوم و فن آوری ، علوم پزشکی ، انفورماتیک ، سینما و حتی ورزش و خصوصا " فوتبال " اشاره نمود.

آن چه آشکار و واضح است این است که کشورهایی که در گذشته صاحب تمدن و تاریخ بوده اند به شکلی کاملا جدی و نفس گیر در میادین و عرصه های جدید برنامه ریزی و سرمایه گذاری نموده قصد دارند در کناره بهره مندی از رفاه و آسایش که منتجه تکنولوژی جدید است همان احساسات برتری جویی خود را در میادین جدید به منصه ظهور برسانند.

 از جمله آن کشور ها می توان به همان کشورهایی که نامشان ذکر شد اشاره کرد و شاید بتوان همگی آنها را صاحب همان تمدن باستانی چین دانست و کشورهایی دیگر مانند کشورهای اروپایی و حتی آمریکا با این قدمت کوتاهش که برآمده از تمدن اروپایی است و ... نام برد.

از این رهگذر کشورهای جدید التاسیس هم از قافله عقب نمانده و سعی دارند به نوعی با دستیابی به موارد فوق الذکر جای پایی برای خود در این عرصه باز کنند . در این راستا ورزش " فوتبال " و خصوصا هنر هفتم " سینما " تاثیر بسیار زیادی داشته و توجه دولت ها و ملت ها را بیشتر به آن سو معطوف داشته است. چه بسا کشورهایی با داستان سرایی و پرداختن به افسانه ها و قصه های عوام پسند و ساختن فیلم و سریال در صدد تاریخ سازی برای خود و کشورشان نیز هستند.

حال برای کشورهایی چون ایران که صاحب تمدن و فرهنگ 2500 ساله هستند آنچه که اهمیت دارد کشف و بروز رسانی داستان ها و قصه ها و رساندن آن به گوش سایر ملل است . یا به عبارت دیگرمی توانند با پرداختن به فرهنگ و تمدن  کهن و باستانی خود نوعی ابراز وجود و احساس غرور را در ملت خود بوجود آورند . اما مطلب دیگری هم وجود دارد که از درجه اهمیت فوق العاده ای برخوردار است و آن نحوه نمایش و بیان استعدادهای فرهنگی و ملی هر کشور است.

در مملکت ما شاید فیلم ها و سریال های بسیاری هم در باب فرهنگ و تاریخ دیرینه ساخته شده باشد اما  متاسفانه مانند بسیاری از مسائل دیگر گر چه هزینه های بسیار زیادی هم به ملت تحمیل نموده ، نمود و بازتاب خیلی روشنی نداشته است.

در ارتباط با موضوع طرح شده توسط  دوست عزیزم آقای سپاهی می توان به " سریال چهل سرباز " اشاره کرد. این سریال برداشت هایی از شاهنامه فردوسی است که به تعبیر دوستمان بسیار شبیه به سریال جومونگ هم می باشد اما متاسفانه از اقبال عمومی خوبی برخوردار نشد .به عبارت دیگر مردم را در پای جعبه جادویی مشابه سریال جومونگ میخکوب نکرد و مردم برای دیدن آن لحظه شماری نکردند.

این سریال از نظر محتوی  اگر نگوئیم بهتر از سریال جومونگ  بوده قطعا کمتر از آن نخواهد بود اما از نقطه نظر نوع نگاه نویسنده و بیان قصه و نیز نوع نمایش و بیان عملی  آن توسط کارگردان و برقراری ارتباط  با مخاطب بسیار ضعیف بود و تنها می توان گفت این سریال صرفا از نظر بیان تاریخی شاید کمی موفق بود اگر چه ممکن است از نظر تاریخدانان و ادبای پارسی نیز جای اشکال و انتقاد داشته باشد.

اگر از منظر دیگر سریال " جومونگ " را بررسی کنیم می بینیم که در هر قسمت به بیان و نمایش چندین حادثه مهم می پردازند اما در مقابل سریال های ایرانی در چندین قسمت به یک موضوع و حادثه می پردازند و به عبارتی آنقدر قصه را کش می دهند که حوصله مخاطب را سر می برند به قسمی که رمق و کششی برای دیدن قسمت آتی آن باقی نمی ماند.به عنوان مثال در سریال " حضرت یوسف " این کش دار کردن موضوع کاملا مشخص و روشن است.

 از این رو به قول میر جلال الدین کزازی استاد ادبیات فارسی که بر حسب تصادف از "کردهای کرمانشاه" نیز می باشد و اصرار بسیار زیادی هم  بر گویش عامیانه به زبان فارسی دارد که در دفاع از شاهنامه فردوسی و حکایات و داستان های شیرینش  می گوید : " اگر سینما گران ایرانی بخواهند به موضوعات ملی و فرهنگی ما فقط در شاهنامه فردوسی بپردازند آن قدر قصه و داستان و حکایت هست که اگر تمامی کارگردانان و نویسنده های ایرانی هم بسیج شوند باز هم در آن مطلب برای پرداختن وجود دارد."

 به عبارت دیگر باید مشکل را در جای دیگری جستجو کرد و از نظر من اگر بتوان در مدیریت و نحوه تحقیق و پژوهش های تاریخی و سینمایی ایران به صورت علمی و کاربردی عمل کرد و نگاه نویسنده ها و کارگردانان را از گیشه به کیفیت ارائه محصول قابل قبول مخاطب سوق داد شاید بتوان در آینده با رسم خط سیری مناسب و منطقی قدم هایی برای پیشرفت در حوزه صدور و دفاع از فرهنگ و تمدن ایرانی برداشت .